25 lat
stowarzyszenia
Profesjonalizm, kompetencja i doświadczenie.

Materiały

DEMO materiałów
Słownik


DEMO materiałów dostępnych po opłaceniu kursu:

Gr 1

1. Zarys wiadomości z podstaw elektrotechniki

1.1.1. Obwód elektryczny Obwód elektryczny jest to zespół elementów tworzących przynajmniej jedną zamkniętą drogę dla przepływu prądu elektrycznego. Podstawowymi elementami obwodu elektrycznego są:

  • źródła napięcia,
  • odbiorniki,
  • przewody łączące.

Obwód może być nierozgałęziony lub rozgałęziony.

1.2. Schemat obwodu rozgałęzionego

1.1.2. Prąd i napięcie Prądem elektrycznym nazywamy stosunek ilości ładunku ΔQ przepływającego przez przekrój przewodnika w małym przedziale czasu Δt do tego czasu: i= Prąd stały jest to prąd, którego wartość i zwrot nie zmieniają się w funkcji czasu Prąd nie spełniający tego warunku nazywa się zmiennym. Prąd okresowo zmienny, przybierający na przemian wartości ujemne i dodatnie, tak że ich wartość średnia jest równa zeru, nazywa się przemiennym. W potocznym rozumieniu prąd sinusoidalnie zmienny nazywa się przemiennym. Jednostką prądu elektrycznego I jest amper [A]

Prąd w obwodzie jest wprost proporcjonalny do przyłożonego napięcia, a odwrotnie proporcjonalny do rezystancji obwodu. Inne postacie: U=I*R ; R= I U gdzie R- rezystancja Jednostką rezystancji R jest om [Q].


GR 2

Bezpieczeństwo eksploatacji urządzeń, instalacji i sieci w energetyce cieplnej

Spis treści

Wstęp

  1. Podstawowe pojęcia
  2. Obowiązki osób odpowiadających za eksploatację urządzeń
  3. Ogólne postanowienia bhp
  4. Instrukcje eksploatacji urządzeń cieplno-mechanicznych
  5. Bezpieczna obsługa urządzeń cieplno-mechanicznych
    1. Zagrożenia na stanowisku obsługującego kocioł
    2. Warunki bezpiecznej eksploatacji kotłów
    3. Obsługa sieci cieplnych
    4. Obsługa turbin parowych
    5. Obsługa pomp, wentylatorów, dmuchaw i sprężarek
    6. Urządzenia do rozładunku, transportu i składowania paliw
    7. Składowisko węgla
    8. Rozładunek węgla
  6. Zakresy odpowiedzialności
    1. Dopuszczalne łączenie funkcji przy organizacji prac na polecenie
    2. Prace bez polecenia
    3. Prace na polecenie ustne
    4. Dopuszczenie do pracy
    5. Zakończenie pracy
  7. Prace na polecenie pisemne
    1. Prace w warunkach szczególnego zagrożenia
    2. Wykaz urządzeń objętych pracami na polecenie pisemne
    3. Wydawanie poleceń pisemnych
  8. Przygotowanie miejsca pracy
    1. Ogólne zasady
    2. Urządzenia cieplno-mechaniczne oraz hydrotechniczne
    3. Zbiorniki, wnętrza urządzeń technicznych i inne niebezpieczne przestrzenie zamknięte
    4. Kanały i studzienki
    5. Urządzenia pomocnicze oraz nawęglania
    6. Wykonywanie pracy
    7. Przerwy w pracy
    8. Zakończenie pracy
  9. Organizacja prac wykonywanych przez firmy obce
  10. Postępowanie z substancjami chemicznymi oraz ich mieszaninami
    1. Działanie substancji chemicznych oraz ich mieszanin
    2. Środki chemiczne używane
  11. Laboratoria chemiczne
    1. Organizacja laboratorium
    2. Wyposażenie laboratorium
    3. Wymagania bhp
    4. Przechowywanie i postępowanie z substancjami toksycznymi i bardzo toksycznymi
    5. Warunki bezpiecznego poboru próbek wody i pary do analizy chemicznej
    6. Warunki bezpiecznego poboru próbek i wykonywania analiz gazów
  12. Uwagi końcowe
  13. Zbiorcze zestawienie pytań i odpowiedzi

Bibliografia

Wstęp

Działalność gospodarcza niesie ze sobą zagrożenia dla życia i zdrowia ludzkiego. Obowiązkiem pracodawcy jest podejmowanie działań techniczno-organizacyjnych mających na celu eliminację bądź ograniczenie zagrożeń z tego tytułu, natomiast obowiązkiem pracowników jest przestrzeganie ustalonych zasad oraz informowanie pra-codawcy o zaistniałych zagrożeniach celem ich eliminacji lub ograniczenia. Podstawowymi aktami prawnymi, z których wynika szczegółowa regulacja zagadnień bezpieczeństwa i higieny pracy, są ustawy:

  • z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.),
  • z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r. poz. 1059, z późn. zm.),
  • z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 178, poz. 1380, z późn. zm.),
  • z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (Dz. U. z 2013 r. poz. 963, z późn. zm.),
  • z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623, z późn. zm.).

Na podstawie ww. aktów prawnych wydawane są przez właściwych ministrów szczegółowe dokumenty legislacyjne w formie rozporządzeń publikowanych w Dzienniku Ustaw. Dla obszaru objętego niniejszym opracowaniem podstawowymi aktami prawnymi są rozporządzenia:

  • Ministra Gospodarki z dnia 28 marca 2013 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy urządzeniach energetycznych (Dz. U. poz. 492) - wydane na podstawie art. 23715 § 2 Kodeksu pracy, które wejdzie w życie z dniem 24 października 2013 r.,
  • Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 kwietnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad stwierdzania posiadania kwalifikacji przez osoby zajmujące się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci (Dz. U. Nr 89, poz. 828, z późn. zm.) - wydane na podstawie art. 54 ust. 6 ustawy - Prawo energetyczne.

Należy stwierdzić, że podane wyżej akty prawne nie stanowią zamkniętego obszaru uregulowań prawnych dla omawianej w niniejszym opracowaniu tematyki. Charakter działań w wymiarze szczegółowym wymaga oparcia się o akty prawne spoza ustaw wymienionych wyżej - część z nich wymieniona jest na końcu niniejszego opracowania.

Ww. akty prawne nakładają - tak na pracodawcę, jak i na pracowników - wymagania oraz sposoby postępowania celem zminimalizowania zagrożeń wynikających z prowadzonej działalności. Niezależnie od uregulowań prawnych, o których była mowa powyżej, niezbędne są działania systemowe dla podnoszenia stanu bhp w zakładzie. Z dniem 24 października 2013 r. utraci moc rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 17 września 1999 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy urządzeniach i instalacjach energetycznych (Dz. U. Nr 99, poz. 912), na podstawie którego zostały przygotowane w szczególności rozdziały 6+9 niniejszej książki. Zastępujące go ww. rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 28 marca 2013 r. (Dz. U. poz. 492) nie określa szczegółowych zasad bezpieczeństwa pracy przy urządzeniach energetycznych, lecz określa, że prace eksploatacyjne (prace w zakresie obsługi, konserwacji, remontów, montażu i kontrolno-pomiarowych) urządzeń energetycznych (czyli urządzeń, instalacji i sieci) należy prowadzić zgodnie z instrukcjami eksploatacji. Nowe rozporządzenie rezygnuje też z definiowania takich uczestników prac przy urządzeniach energetycznych, jak: poleceniodawca, dopuszczający, nadzorujący, wprowadza natomiast pojęcie prowadzącego eksploatację, co oznacza jednostkę organizacyjną, osobę prawną lub osobę fizyczną zajmującą się eksploatacją własnych lub powierzonych jej, na podstawie zawartej umowy, urządzeń energetycznych.

Powyższe oznacza, że z dniem 24 października 2013 r. sposób organizacji prac przy urządzeniach energetycznych przedstawiony w ww. rozdziałach przestaje być jedynym, zgodnym z prawem sposobem organizacji tych prac, jest tylko jedną z możliwych alternatyw ich organizacji.

W dalszej części książki, w miejscach gdzie będzie to wymagane, będziemy odnosić się do obydwu aktów prawnych, szczególnie w zakresie definicyjnym. Należy jednakowoż stwierdzić, że z jednej strony zdecydowana większość prac remontowo-konserwacyjnych jest wykonywana przez firmy obce i ich pracownicy nie znają zazwyczaj szczegółowo schematu technologicznego danego zakładu, co niesie z natury rzeczy określone niebezpieczeństwo. Z drugiej zaś strony przy zagrożeniu jakie niesie za sobą praca przy urządzeniach energetycznych, podany w niniejszym opracowaniu sposób organizacji prac stanowi jasne i jednoznaczne zabezpieczenie ich bezpiecznego wykonywania. Wprowadza również jednoznaczny podział odpowiedzialności stron uczestniczących w tych czynnościach.
Ten sposób organizacji pracy jest stosowany od wielu lat w energetyce i stanowi (mimo pewnej uciążliwości) element bezpiecznego wykonania prac.

Dokumentem, który wskazuje podstawowe kierunki i sposoby działań, jest „System zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy" ujęty w Polskiej Normie PN-N- 18001:2004 ustanowionej przez Polski Komitet Normalizacyjny. Istotą wspomnianej normy jest model systemu zarządzania bhp oparty na koncepcji ciągłego doskonalenia, obejmujący:

  1. zaangażowanie kierownictwa zakładu celem kreowania polityki bhp,
  2. planowanie działań w tym zakresie,
  3. wdrożenie ich funkcjonowania,
  4. sprawdzenie ich funkcjonowania oraz podejmowanie działań korygujących i zapobiegawczych,
  5. przeglądy okresowe wykonywane przez kierownictwo.

Należy zwrócić uwagę, że system zarządzania powinien być koherentny (spójny) z innymi systemami zarządzania, jakie występują w danej firmie (np. zarządzania środowiskowego lub jakością).

Odnosząc się do wymienionych w punktach a)-e) działań należy stwierdzić, co następuje:

Ad 1. Zaangażowanie kierownictwa zakładu powinno być widoczne poprzez:

  • zapobieganie wypadkom przy pracy,
  • dążenie do stałej poprawy warunków bezpieczeństwa i higieny pracy,
  • zapewnienie odpowiednich środków dla wdrożenia tej praktyki,
  • podnoszenie kwalifikacji pracowników, uwzględnianie ich roli oraz zaangażowanie na rzecz tych działań.

AD 2. Planowanie działań powinno być określone i udokumentowane. Powinno obejmować identyfikację zagrożeń i ryzyka zawodowego na poszczególnych stanowiskach pracy.
Plany powinny wyznaczać odpowiedzialność odpowiednich komórek organizacyjnych za ich realizację, wskazywać niezbędne zasoby i środki oraz termin ich realizacji. Plany powinny być okresowo przeglądane i korygowane w miarę potrzeb.

Ad 3. Wdrożenie funkcjonowania ustalonych planów powinno być nadzorowane przez wyznaczonego pracownika mającego określony zakres odpowiedzialności i uprawnień. Niezbędne zasoby do wdrożenia obejmują: środki finansowe oraz techniczne, technologie, zasoby ludzkie posiadające odpowiednią wiedzę oraz umiejętności. Oprócz wymienionych wyżej działań niezbędnym elementem jest prowadzenie szkoleń bhp. Ich programy powinny być dostosowane do poszczególnych grup pracowników.

Ad 4. Ustalone plany działań, o których mowa pkt 2. oraz 3. powinny być monitorowane zgodnie z ustalonymi zasadami.
Niezbędnym elementem w tym zakresie są okresowe audyty systemu zarządzania. Mają one odpowiadać na pytanie: czy system jest zgodny z zaplanowanymi działaniami — właściwie utrzymywany i wdrażany, a ponadto dostarczać informacji dotyczących jego funkcjonowania kierownictwu zakładu. Audyt powinien zawierać analizę realizacji poprzednich przeglądów oraz wnioski, w ramach których podjęto działania korygujące oraz zapobiegawcze.

Ad 5. Kierownictwo zakładu w ustalonych przez siebie terminach powinno dokonywać przeglądów okresowych obejmujących działania opisane w punktach od 1 do 4. Opisana wyżej norma dotycząca systemowego zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy ma za zadanie uporządkować kierunki systemowych działań profilaktycznych na rzecz jego poprawy. Szczegółowe rozwiązania w tym zakresie powinny uwzględniać specyfikę danego zakładu.
Niniejsze opracowanie w zasadniczej swej części odnosi się do niezwykle ważnego drugiego elementu dotyczącego bezpośredniej eksploatacji urządzeń wytwarzających, przetwarzających, przesyłających i zużywających ciepło, oraz innych urządzeń zwanych potocznie (lub w skrócie) urządzeniami cieplno-mechanicznymi. Podane poniżej zasady odnoszą się do osób związanych bezpośrednio z obsługą, konserwacją i remontami urządzeń.

Szczegółowe uregulowania organizacyjne w tym zakresie, jakie przyjęto w danym zakładzie, mogą być w szczegółach odmiennie uregulowane, niemniej jednak powinny być tak określone, by zapewnić bezpieczeństwo osób z tym zakresem związanych.


GR 3

Bezpieczeństwo eksploatacji urządzeń,instalacji i sieci gazowych

Zawartość

Wstęp

  1. Gazy stosowane w przemyśle
    1. Właściwości palne i wybuchowe gazów
    2. Gazy Przemysłowe
    3. Skroplony gaz ziemny LNG
    4. Paliwa gazowe.
    5. Analiza procesów spalania w aspekcie kontroli emisji
    6. Składniki paliw gazowych i ich właściwości toksyczne
    7. Jakość gazu rozprowadzanego siecią gazową
    8. Wymagania techniczne dotyczące budowy elementów wyposażenia instalacji rozprowadzania gazów węglowodorowych
      1. Wprowadzenie
      2. Gazy węglowodorowe wykorzystywane do zasilania odbiorców
      3. Sposoby zasilania odbiorców gazem węglowodorowym C3-C
      4. Zbiorniki magazynowe gazów węglowodorowych 2
      5. Przewody instalacji przyłączeniowych gazów węglowodorowych C3-C4
  2. Eksploatacja urządzeń i instalacji gazowych
    1. Ogólne wymogi eksploatacyjne urządzeń gazowych
    2. Instalacje i urządzenia gazowe.
      1. Zagrożenia i wytyczne
      2. Zasady przeprowadzania kontroli stanu technicznego instalacji gazowych
    3. Zakres wykonania okresowej kontroli stanu technicznego instalacji na paliwa gazowe
      1. Kontrola stanu technicznego kurków głównych.
      2. Kontrola innych elementów wyposażenia instalowanych bezpośrednio w sąsiedztwie kurka głównego
      3. Kontrola przewodów gazowych na poziomie piwnic
      4. Przegląd techniczny odcinków przewodów gazowych do zaworów odcinających gazomierzy lub odgałęzień na poszczególnych kondygnacjach
      5. Kontrola stanu technicznego gazomierzy.
      6. Zakres Kontroli instalacji gazowych w poszczególnych mieszkaniach
      7. Kontrola stanu technicznego urządzeń gazowych
      8. Kontrola sprawności technicznej odprowadzenia spalin z urządzeń gazowych i wentylacji pomieszczeń, w których są instalowane
  3. Sieci gazowe
    1. Układy zasilania gazem zakładów przemysłowych
    2. Przewody wewnętrzne gazowych sieci przemysłowych
    3. Organizacja i ogólne zasady prowadzenia prac gazoniebezpiecznych
    4. BHP przy budowie i eksploatacji sieci gazowych
      1. Roboty ziemne
      2. Bezpieczeństwo eksploatacji urządzeń, instalacji i sieci gazowych
      3. Eksploatacja sieci gazowych i przyłączy
      4. Przyjęcie sieci gazowych do eksploatacji
      5. Przeprowadzanie prac na stacjach gazowych
    5. Podłączanie nowo wykonanych gazociągów oraz przyłączy domowych.
    6. Przyłącza gazowe
    7. Wymagania kwalifikacyjne pracowników
    8. Usuwanie awarii sieci gazowej
    9. Stan sieci gazowej
    10. Metody rehabilitacji technicznej gazociągów
  4. Zagrożenia pożarowe i wybuchowe.
    1. Warunki tworzenia się mieszanin wybuchowych
      1. Inicjacja wybuchowa
      2. Wybuch i jego parametry
      3. Zagrożenie w pomieszczeniu kuchennym
    2. Ocena zagrożenia wybuchem.
      1. Odpowiedzialność za ochronę przeciwpożarową
      2. Wytyczne w zakresie określania przyrostu ciśnienia Klasy odporności pożarowej
      3. Część podziemna budynku.
      4. Wyłączania od stosowania klas odporności.
      5. Odporność pożarowa elementów budynku
      6. Przykrycie dachu
      7. Pomieszczenia zagrożone wybuchem
      8. Dach nad pomieszczeniem zagrożonym wybuchem
    3. Usuwanie zanieczyszczeń z przewodów
    4. Temperatura powierzchni urządzenia i instalacji
    5. Zaopatrzenie w wodę do celów przeciwpożarowych
      1. Stacja paliw, zbiorniki paliw
      2. Zbiorniki materiałów palnych
      3. Woda do stref pożarowych
    6. Strefa zagrożenia wybuchem i zasady ich wyznaczania
      1. Podstawowe założenia
      2. Zasięg stref przy rozpraszaniu naturalno- turbulentnym
      3. Zasięg stref przy rozpraszaniu strumieniowym
    7. Wentylacja jako jeden z głównych systemów bezpieczeństwa w gazownictwie
      1. Zasady ustalania wentylacji naturalnej kategorii A
      2. Kryterium występowania wentylacji kategorii B
      3. Bezpieczeństwo eksploatacji urządzeń, instalacji i sieci gazowych
      4. Wentylacja w kotłowniach gazowych
    8. Ochrona przeciwpożarowa, ochrona przed wybuchem.
    9. Wymagania budowlane
    10. Oddziaływanie promieniowania cieplnego na ludzi i otoczenie
  5. Bezpieczeństwo i potencjalne zagrożenia ze strony LNG
    1. Rodzaje zagrożeń LNG
      1. Chmury (obłoki) par LNG
      2. Rozwarstwienie skroplonego gazu ziemnego w zbiorniku
      3. Gwałtowne odparowanie LNG
      4. BLEVE
      5. Uderzenie hydrauliczne
    2. Odparowanie metanu – etap rozładunku
      1. Różnica ciśnień roboczych
      2. Energia pochodząca od pomp
      3. Wnikanie ciepła przez rurociąg rozładunkowy
      4. Wnikanie ciepła do zbiorników metalowców
      5. Pary powracające do zbiorników tankowców
      6. Eksploatacja rurociągów procesowych
    3. Odparowywanie metanu – etap magazynowania.
      1. Wnikanie ciepła do wnętrza zbiornika
      2. Nagłe spadki ciśnienia barometrycznego
    4. Oddziaływanie LNG na środowisko
    5. Zagospodarowanie oparów
    6. Wymagania bezpieczeństwa w operacjach LNG
      1. Pierwszy poziom zabezpieczenia
      2. Drugi poziom zabezpieczenia
      3. Systemy ochronne
      4. Odległość bezpieczna
      5. Standardy branżowe / zgodność z przepisami
  6. Ochrona środowiska w energetyce
    1. Struktura zużycia energii
    2. Elektrownie jako emitery zniszczeń
    3. Rozprzestrzenianie się zanieczyszczenia
    4. Ochrona wód

Bezpieczeństwo eksploatacji urządzeń, instalacji i sieci gazowych

Wstęp

Technologia, transport i użytkowanie paliw gazowych są znane i stosowane od dziesiątków lat. Dokładna analiza danych dotyczących technologii gazowniczych wskazuje na ich wysoki poziom bezpieczeństwa. W celu zapewnienia bezpiecznej eksploatacji przemysł gazowniczy dokonał technicznej i funkcjonalnej ewolucji. Postęp techniczny i operacyjny objął wszystko, od szeroko pojętej inżynierii, która jest podstawą gazownictwa, po procedury operacyjne oraz techniczne umiejętności personelu. Z drugiej strony, właściwości fizyczne i chemiczne paliw gazowych są takie, że ryzyko i mogące pojawić się zagrożenia są łatwe do zdefiniowania i są uwzględnione w procesach technologicznych i innych działaniach. Aby zapewnić bezpieczeństwo korzysta się z szerokiego zestawu standardów, rozporządzeń i przepisów stosowanych w przemyśle gazowniczym. Ewoluowały one w oparciu o krajowe i światowe doświadczenia. Przepisy dotyczące bezpieczeństwa technicznego w przemyśle gazowniczym stanowią wyjątkowo obszerny dział ustawodawstwa pracy. Jest to obszar oddziaływania, w którym prawo w znacznym stopniu wkracza w sprawy techniczne i organizacyjne procesu wykonywanej pracy. Dobrem bezpośrednio chronionym przez tę dziedzinę prawa jest życie i zdrowie nie tylko pracowników, ale i innych osób. Ze stanu bezpieczeństwa technicznego wynikają również poważne konsekwencje społeczne. Kodeks pracy zobowiązuje pracodawców do prowadzenia prac w taki sposób, aby wszyscy zatrudnieni pracownicy mieli zapewnione warunki, które eliminują zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi. Przestrzeganie tylko przepisów i rozporządzeń nie wyczerpuje jednak wszystkich obowiązków pracodawców. Dotyczą one bowiem podejmowania działań zabezpieczających przed zagrożeniami w pracy także w sytuacjach, które nie są regulowane przepisami. Obowiązki pracodawców nie ograniczają się też do zapewnienia bezpiecznych warunków pracy tylko pracownikom branży (w tym przypadku gazowniczej), lecz dotyczą także osób niebędących pracownikami, a przebywających czasowo lub stale w określonej strefie miejsca wykonywania prac. Bezpieczeństwo techniczne zależy nie tylko od pracodawców i treści przepisów w tym przedmiocie, lecz także od poziomu techniki organizacji pracy, sytuacji ekonomicznej, stanu zdrowia pracującego, przygotowania zawodowego pracowników oraz szeregu innych czynników. W związku z tym adresatami określonych obowiązków są również producenci, projektanci oraz inne podmioty mające wpływ na wykonywanie pracy w sposób zapobiegający jej negatywnym skutkom. Niezawodne i bezpieczne funkcjonowanie sieci gazowej, bezawaryjna dostawa paliwa gazowego do uprawnionych odbiorców oraz właściwe użytkowanie gazu to nadrzędny cel każdego przedsiębiorstwa gazowniczego. Książka, którą mają państwo w ręce, dotyczy bezpieczeństwa technicznego jednego z działów energetyki, tzn. energetyki gazowej, a szerzej gazownictwa. Opisane zostały własności toksyczne i wybuchowe paliw gazowych stosowanych w gospodarce komunalnej i przemysłowej. Przedstawiono zagrożenia związane z budową i eksploatacją sieci i instalacji gazowych oraz metody ich zapobiegania. Szczególną uwagę poświęcono bezpieczeństwu użytkowania paliw gazowych i eksploatacji urządzeń gazowych. Po raz pierwszy w literaturze krajowej poruszono problematykę dotyczącą gazów skroplonych. Zatrudnieni pracownicy mieli zapewnione warunki, które eliminują zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi. Przestrzeganie tylko przepisów i rozporządzeń nie wyczerpuje jednak wszystkich obowiązków pracodawców. Dotyczą one bowiem podejmowania działań zabezpieczających przed zagrożeniami w pracy także w sytuacjach, które nie są regulowane przepisami. Obowiązki pracodawców nie ograniczają się też do zapewnienia bezpiecznych warunków pracy tylko pracownikom branży (w tym przypadku gazowniczej), lecz dotyczą także osób niebędących pracownikami, a przebywających czasowo lub stale w określonej strefie miejsca wykonywania prac. Bezpieczeństwo techniczne zależy nie tylko od pracodawców i treści przepisów w tym przedmiocie, lecz także od poziomu techniki organizacji pracy, sytuacji ekonomicznej, stanu zdrowia pracującego, przygotowania zawodowego pracowników oraz szeregu innych czynników. W związku z tym adresatami określonych obowiązków są również producenci, projektanci oraz inne podmioty mające wpływ na wykonywanie pracy w sposób zapobiegający jej negatywnym skutkom. Niezawodne i bezpieczne funkcjonowanie sieci gazowej, bezawaryjna dostawa paliwa gazowego do uprawnionych odbiorców oraz właściwe użytkowanie gazu to nadrzędny cel każdego przedsiębiorstwa gazowniczego. Książka, którą mają państwo w ręce, dotyczy bezpieczeństwa technicznego jednego z działów energetyki, tzn. energetyki gazowej, a szerzej gazownictwa. Opisane zostały własności toksyczne i wybuchowe paliw gazowych stosowanych w gospodarce komunalnej i przemysłowej. Przedstawiono zagrożenia związane z budową i eksploatacją sieci i instalacji gazowych oraz metody ich zapobiegania. Szczególną uwagę poświęcono bezpieczeństwu użytkowania paliw gazowych i eksploatacji urządzeń gazowych. Po raz pierwszy w literaturze krajowej poruszono problematykę dotyczącą gazów skroplonych.

Słownik

Uprawnienie SEP - dokument przeznaczony dla osób planujących podjąć pracę lub wykonujących pracę na stanowiskach związanych z eksploatacją lub dozorem urządzeń elektrycznych.

Uprawnienie E - dokument potrzebny dla osób wykonujących pracę na stanowiskach technicznych i innych nadzorujących pracę osób wykonujących czynności w zakresie obsługi, konserwacji, kontroli, pomiarów oraz montażu, a także dla osób sprawujących nadzór nad eksploatacją m.in. urządzeń, instalacji i sieci elektroenergetycznych.

Uprawnienie D - dokument przeznaczony dla osób obejmujących stanowiska techniczne i kierujących czynnościami osób wykonujących prace w zakresie obsługi, konserwacji, napraw kontroli, pomiarów oraz montażu, a także osób sprawujących nadzór nad eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci elektroenergetycznych.

G1 - Grupa pierwsza - Elektryczna (związana z prądem).

G2 - Grupa 2 - Energetyczna. Szkolenia tej grupy skierowane są do osób pragnących zdobyć kwalifikacje do pracy przy dozorze i/lub eksploatacji urządzeń wytwarzających, przetwarzających, przesyłających i zużywających ciepło, oraz innych urządzeń energetycznych.

G3 - Grupa 3 - Gazowa. Szkolenia tej grupy skierowane są do osób pragnących zdobyć kwalifikacje do pracy przy dozorze i/lub eksploatacji urządzeń, instalacji i sieci gazowych, które wytwarzają, przetwarzają, przesyłają, magazynują bądź zużywają paliwa gazowe.